Storify: Indigenous Tweets, Visible Voices & Technology

Trydariadau Cymraeg, Mawrth 2006 – 20 Rhagfyr 2012

Ymgais i ffitio dosbarthiad Zipf i’r data yw’r llinell syth. Does fawr o arwyddocâd iddo ond ei bod yn amlygu fod efallai fod tua’r 5000 trydarwr mwyaf toreithiog yn cynhyrchu mwy na’u siâr o drydariadau Cymraeg – neu, mewn geiriau eraill, y gellid fod wedi disgwyl mwy o drydariadau Cymraeg gan y gweddill. Tybed?

Troais yn ôl at ddata y 500 ac edrych ar ychydig o ieithoedd eraill. Dyma ges i:

Trydariadau 5 iaith

Dim ond 380 sydd wedi trydar yng Ngaeleg yr Alban ond mae gan yr ieithoedd eraill mwy na 500 yr un. Bydd yn ddiddorol gweld, os caf y data, sut y maen nhw’n cymharu â’r Gymraeg. Mae’r siart isod yn crynhoi data y 500 yn unig. Gwelir bod cyfran uwch o drydariadau’r Basgiaid yn dueddol o fod yn y Fasgeg, i’w chymharu â chyfran Gymraeg y trydarwyr Cymraeg.

Dosbarthiad trydariadau 5 iaith

Fideo bach i ddangos sut mae gosod GMail i fod yn y Gymraeg!

Dywedodd Meri Huws:

Mae technoleg gwybodaeth yn rhan ganolog o’n bywydau bob dydd – byddwn yn ei defnyddio yn yr ysgol neu yn y coleg, yn y gwaith ac yn y cartref – ac mae’n bwysig felly fod siaradwyr Cymraeg yn gallu defnyddio’r iaith ar-lein. Mae’r ffaith bod Google, cwmni rhyngwladol ac enw cyfarwydd ar draws y byd, wedi penderfynu cynnig Gmail yn Gymraeg yn dangos y pwys y mae cwmnïau rhyngwladol yn ei roi ar ddatblygu technoleg yn Gymraeg, ac mae’n gosod esiampl i gwmnïau eraill, yn ogystal ag i ddefnyddwyr.”

Cafodd Gmail ei gyfieithu gan ddefnyddio system Translator Toolkit Google sef system cof cyfieithu soffistigedig yn y cwmwl sy’n cynnwys peiriant cyfieithu peirianyddol Google Translate. Cafodd y gwaith ei reoli gan swyddogion Bwrdd yr Iaith Gymraeg ac wedyn, Comisiynydd y Gymraeg ar y cyd â Google.

Dwedodd Google:

Mae Google yn canolbwyntio ar sut y gall ein hoffer helpu i ddiogelu ac adfywio ieithoedd lleiafrifol er mwyn eu gwneud yn fwy perthnasol, yn arbennig i’r genhedlaeth ifanc. Rydym wrth ein bodd felly, fod Gmail ar gael yn Gymraeg – y ddiweddaraf o 57 iaith – gan ein bod yn gwybod bod galw am dechnoleg trwy gyfrwng y Gymraeg ar gyfer defnyddwyr yng Nghymru a thu hwnt.

Dwi yn sicr yn hapus dros ben gweld rhagor o gyfleusterau a gwefannau ar gael yn y Gymraeg, ac yn hapus gweld cyd-weithio rhwng y Bwrdd, Y Comisiynydd a chwmnïau fel Google. Mae’r newyddion bod rhannau o’r gwaith wedi ei ‘wneud gan gyfrifiaduron (ac wedi ei gwirio gan aelodau o’r Bwrdd a swyddfa’r Comisiynydd) hefyd yn rhoi gobaith fydd system fel Google Translate yn gwella trwy gael mynediad i bentwr fawr o gyfieithiadau safonol.

Mae’r rhyngwyneb Cymraeg i fod ar gael o fore ‘fory ymlaen, a fydda ni yn dod a fwy o fanylion pan bod nhw ar gael!

http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2012/0113/1224310195201.html

http://www.newtactics.org/en/dialogue/using-citizen-media-tools-promote-under-represented-languages

Trafodaeth ddiddorol iawn yno, gyda llawer o safbwyntiau gwahanol ar bethau fel cynnwys, cynyddu defnydd, cymunedau, lleoleiddio, orthograffi, terminoleg, ayyb ayyb.

Dyw’r drafodaeth ond ar agor tan ddiwedd heddiw os ydych chi eisiau cyfrannu.

http://rising.globalvoicesonline.org/blog/2011/11/01/languages-lets-tweet-in-quechua/

Licio’r ffaith bod y cyfrif yn unieithog https://twitter.com/hablemosquechua/

Does dim rhaid defnyddio Twitter chwaith, gallu bod ar blatfformau eraill

http://indigenoustweets.com/blogs/

Gwybodaeth gan Kevin Scannell

http://indigenoustweets.blogspot.com/2011/09/new-feature-indigenous-blogs.html

This distinction is probably a bit harder to observe in the English Twitter-verse since English is so thoroughly colonized by writing. Whenever I dive into the Turkish Twitter, I notice tweets employing many forms of Turkish which are solely found in oral Turkish and almost never written down in literate culture. I think this distinction may be more visible in other societies where oral culture was not as decisively beaten back as in the English speaking world — this makes it harder to explain the issue in English.

Y sffêr cyhoeddus

What we are seeing with social media is the public sphere, hitherto dominated by written culture, has been more opened up to oral psychodynamics. And this is particularly difficult to deal with for intellectuals who rely on their competence with, and dominance of, the written form as hallmark of their place in society. (As I will argue, there are reasons to be concerned but it is important to separate these issues). Also, television, too, is secondary literacy in that television acts in a way which assumes and implies writing. (I am not going to go into this at length here but there is a lot of work on this topic, starting with Ong).

Ossym, LOL ayyb…

I think all the horror and outrage at txtspeak and other unconventional spelling is part of this story. I think this is mostly turf wars by the literate classes against the encroaching oral culture. English spelling is quirky, illogical and result of historical accidents. If the Great Vowel Shift had not happened when it did, we might have had a reasonable system worth defending. Yes, I, too, am a product of this system, and I, too, cringe at “c u l8r.” However, I suspect I just need to get over it just as any logical, reasonable learner of English has to get over her horror of the fact that “tough” “thought” “through”, and “thorough” are all spelled so similarly when they sound so different. A lot this angst is about conventions and conventions evolve which always horrifies those who have acquired privilege and power by mastering certain conventions while dismissing others. Cultural capital, in other words.

Mewnwelediadau gan Zeynep Tufekci

Meddwl am ddechrau profi mwy gyda fideo yn Gymraeg ar hyn o bryd…

dechrau 11:40

Diddorol, y sylwadau gan @billt yn enwedig
e.e. “fel platfform o ran ieithoedd mae Twitter yn agnostig”

Mewn ffordd. Ond, yn fy marn i, y problem pwysicaf ar Twitter (a Facebook) i ieithoedd lleiafrifol yw’r shifft ieithyddol, sef angen ffiltro gwell ac efallai adnabyddiad iaith neu markup yn cleientiaid yn gynnwys twitter.com

Mae Indigenous Tweets ac Umap yn helpu gymaint.

(Wrth gwrs dw i eisiau rhyngwyneb Cymraeg ond fydd e ddim yn helpu gyda’r shifft ieithyddol o ran y cymuned o ddilynwyr. Rydyn ni wedi gweld yr un peth yn union gyda Facebook wrth gwrs.)

Gyda llaw o’n i ddim yn gwybod bod @Gareth_Mitchell yn siaradwr Cymraeg chwaith. Ei llun o Lundain: http://twitter.com/#!/GarethM/status/30618282218225664

Eitem trwy’r blog http://indigenoustweets.blogspot.com/2011/04/interview-on-bbc-world-service.html

Indigenous Tweets Cymraeg http://indigenoustweets.com/cy/