Dwi newydd fod yn trafod SEO (search engine optimisation) gyda chyfaill sy’n arbennigo yn y maes. Dywedodd:
1. Google doesn’t recognise Welsh as one of its “results” languages
2. It doesn’t seem to favour results in Welsh even when an explicitly Welsh search term is put in (eg Dewi Sant)
Ydy hyn yn wir tybed?
Ieithoedd chwilio Google - cliciwch ar y llun i'w weld ar faint mwy
Mae cynhadledd Talk About Local yma yn yr Atrium, Caerdydd, heddiw.
Mae na olygyddion / cynhyrchwyr gwefannau heiprlleol dros Brydain gyfa’ yma.
Mae RhysW a finne newydd ddod allan o sesiwn am y Gymraeg ac – ar garlam braidd - roeddwn i am rannu rhai o’r pwyntiau:
wps. …yn dangos diddordeb mewn templedau WordPress newydd Cymraeg.
Diolch Gareth. Dyma rai meddyliau:
Dwi’n meddwl bod trio canol rhywbeth mor ddatganoledig a Phapurau Bro mewn uber-safle yn bownd o fethu. Y gorau gellid ei wneud ydi trio cael rhywun i guradu aggregator o’r straeon gorau sydd yn y rhwydwaith (pe sefydlid rhwydwaith o gwbl).
Ydi papurau bro yn rhy wahanol i Hyperleol? Fyddai cynnwys hyperleol yn fwy gwleidyddol/newyddiadurol ei hanfod yn hytrach na diwylliannol? Dyna yw natur lot o’t gwefannau hyperleol Saesneg dwi’n weld. Mwy am fixmystreet na be wnaeth Joni yn steddfod Sir.
Dwi bron yn meddwl weithiau bod angen anghofio am rwydweithiau papurau bro a dechrau o’r newydd gyda blogiau lleol ar-lein. Datblygu lleisiau lleol newydd. Ond dwi ddim wedi darbwyllo fy hun bod hynny’n ddoeth eto! Byddai’n biti colli cyswllt croes-genhedlaeth ac mae llawer i;w ddysgu a’i drosglwyddo. Ond eto mae na gynulleidfaoedd gwahanol ar gyfryngau gwahanol.
Fideo efallai yn gyfrwng mwy addas ar gyfer addasu modelau papur bro? Ond lot mwy o waith cynhyrchu / hyfforddi. Annodd dyblygu mewn nifer fawr o ardaloedd.
Dwi ddim yn meddwl bod y mentrau yn llefydd da i gydlynu hyfforddiant. Gwell ei fod yn dod gan unigolion brwdfrydig lleol sydd eisoes yn ysgrifennu ar-lein/cynhyrchu mewn rhyw ffordd. Digon o bethau eraill gallai’r Mentrau gyfrannu – cynnwys er enghraifft.
Nnid y macro-rwydwaith yw’r peth pwysig gyda phapurau bro, ond y rhwydwith leol. Cysylltiadau rhwng pentrefi o fewn bro. Canolbwyntio ar gael hynny’n iawn cyn dechrau meddwl ar lefel genedlaethol.
Angen ystyried: Beth yw dalgylch papurau bro? Ydi dalgylch o’r fath yn gweithio yn yr un ffordd ar gyfer hyperleol? Mae blog yn gallu gweithio ar gyfer un stryd.
Model top down S4C yn risky. Dipyn i’w ddysgu gan ymdrechion BBC Cymru’r Byd a’u gwaith nhw gyda phapurau bro. Fideo lleol yn rili annodd i’w gynhyrchu ar lefel gyson/safon technegol darlledu heb fuddsoddiad anferth. Gwell arbrofi gyda chwpwl o lefydd i ddechrau.
Falch bod Umap yn plesio!
Beth am ryw batrlymun gwefan wedi ei seilio ar system penodol? Oes modd defnyddio WordPress gyda phatrymlun wedi ei adeiladau gan e.e. Haciaith (pwy bynnag sy’n alluog ac eisio cyfrannu) a’i ddosrannu i fel gwefan penodol i bob dalgylch Papur Bro. Gall pob gwefan cael sawl awdur yn sgwennu am millti-sgwâr nhw, fel sy’n digwydd eisoes. Fel arfer, un person yn sôn am un tref, rhywun arall yn sôn am dau bentref lled agos etc.
Unwaith bydd y fframwaith yn ei le, sef gwneud y gwaith anodd a thechnegol ar ran y rhai sydd fel arfer ddim yn hollol hyderus gyda TGCh, wedyn cael pob un yn bwydo mewn i un gwefan mawr sy’n gallu dewis pigion, neu arddangos crynodeb mewn adrannau gwahanol fel rhestr o eisteddfodau lleol, marwolaethau, priodasau, etc.
Roedd tri prif gwestiwn yn y sesiwn
1. A’i rhywdwaith ffurfiol, falle o dan syniad ‘S4C Lleol’ arfaethedig (?) neu debyg fyddai orau, yntau rhywbeth mwy llac ble mae gwefannau annibynol yn cael ei casglu mewn un man.
Ar y diwrnod awgrmywyd, a fel mae Rhodri’n nodi yn y sylwadau, nid yw top-down yn addas i rhywbeth fel hyn, a bod peryglon ar ddibynnu ar BBC Lleol, gan y gallai crebychiad pellach mewn buddsoddiand yn y dyfodol beryglu bywyd hir dymor unrhyw brosiect. Hefyd, byddai derbyn nawdd cyhoeddwus (drwy’r Bwrdd?) yn gallu rhwystro blog lleol rhag bod yn partizan (cafodd y Bwrdd ei ferniadau am ariannu RHAG wrth iddyn nhw ymgyrchu yn erbyn y Blaid Lafur). Galwch weld cyngor/cynhorydd lleol dan y lach yn ddigon parod i godi’r peth.
Rhoddodd Nicky Getgood (un o drefnywr yr anghynadledd) enghraifft o wefan The YamYam a wnaeth job dda o fod yn aggregator o wefannau hypel-lleol.
2. Dod a Phapurau Bro ar-lein v’s creu gwefannau hyper-lleol o’r newydd?
Mantais papur bro yw ei fod wedi ei sefydlu, felly mae gennych ‘brand’ (nid o anghenraid yn un positif!) a rhwydwaith prod o gyfranwyr. ‘Sdim rhaid iddo fod yn ‘FixMyStreet NEU Joni Jones yn steddfod’ – gall gynnwys y ddau.
Anfantais paprau bro yw bod nhw yn hynnod o geidwadol o ran cynnwys a rheolaeth. Roedd un gplygydd yn cwyno nad oedd neb yn helpu/cyfrannu, felly daeth criw o bobl newydd i’r cyfarfod blynyddol a chynnig helpu, dim ond i’r golygydd anwybyddu bod awgrym a chynnig help a bwrw mlaen ar liwt ei hun. Falle byddai cael blog lleol fel cystadleuaeth yn help i gorddi pethau (er gwell).
3. Sut mae darbwyllo/galluogi/hyfforddi pobl i greu gwefan ar-lein.
Oes rhwystrau technolegol? Na, nid os yw eraill yn gallu creu gefannau hyper lleol. Angen ysbyrdoliaeth a enghraift o wefan hyper lleol Cymraeg da i eraill ddilyn. Rhai papurau bro a phentrefi gyda presenoldeb ar-lein yn barod. Ydy o’n haerllug o’n rhan ni i feddwl bod nhw eisiau/angen bod ar lein? Gofynais i Nicky sut mae Talk About Local yn cyrraedd grwpiau. Mae’n nhw’n cael eu gwahodd gan ganolfannau UK Online (sy, er gwaetha’r enw, ond yn gwethredu’n Lloegr!) , pan mae nhw’n teimlo bydd o fudd yn lleol ac y byddai diddordeb. Soniodd Nicky mai Learndirect falle sy’n darparu gwasanaeth tebyg yng Nghymru.
Tra dw i ddim yn meddwl mai’r Mentrau Iaith yw’r pobl gorau i ddarparu’n hyfforddiant na chynnal/creu y gwefannau (ddim yn meddwl bod yn iawn i staff cyfogedig wneud bet ddylai fod yn wirfoddol), efallai gelli’r eu defnyddio nhw i gydlynu hyfforddiant a bod pobl o’r tu allan yn mynd yno i’w ddarparu. Mae hyn yn gyfle masnachol i rhywun, neu beth am sefydlu rhyw is-grwp o fewn Hacio’r Iaith i hyrwyddo hyn. Gallwn fapio papurau bro ar googlemaps (i weld pa rai sy a sy ddim ar-lein) a gweld lle bydd y ymateb gorau ar y cychwyn falle.
Gol: Mwy i ddod, mwy i ddod (+ cywiro typos a gosod dolenni) – daeth sesiwn yny llyfrgell i ben.
Trafodaeth ar “Ddychmygu S4C Newydd yn cyfeirio at y lleol ar flog Dyfeisgar, ac mae Carl yn cynnig meddyliau pellach, ac fel bonws bach, mae wedi dechrau tudalen ar wici Hedyn o’r enw Sut i ddechrau blog lleol – canllaw i ddechreuwyr.
Bosib gall hwn helpu?
http://www.webmonkey.com/2009/07/source_code_offers_a_glimpse_of_the_magic_behind_everyblockdotcom/
Mae’n defnyddio OpenStreetBlock sy’n defnyddio OpenStreetMap. Yn syml, mae OpenStreetMap yn fersiwn Wikipedia o Google Maps – mapiau ti’n gallu eu newid ac ychwanegu.
Mae OpenStreetBlock yn nol gwybodaeth o OpenStreetMap via hydred/lledred a wedyn yn trosi’r wybodaeth i’r stryd agosaf h.y. rhoi gwybodaeth mwy dealladwy o rifau.
Mae EveryBlock yn ceisio crafu gwybodaeth wedi ei leoli o fewn milltir sgwâr gan newid rhifau hydred/lledred fewn i rywbeth fel ‘Ffordd Abergele’ ym Mae Colwyn (http://www.baecolwyn.com), wedyn ceisio pigo unrhyw wybodaeth sy’n digwydd o gwmpas y stryd ene.
Falle i chi gofio hwn yng Ngholeg y Drindod y llynedd. Eleni, yn Ecuador mae’r Foundation for Endangered Languages yn cynnal eu cynhadledd flynyddol.
Dyma’r spiel ar y wefan:
“Language endangerment is now accepted as an important issue of our times, but it is sometimes
misrepresented as a problem just for the speaker communities, and not for the wider societies which
surround and often penetrate them. In this conference, we want to focus on the impacts that minority
languages make on those outside, whether deliberately – through raising their voices – or implicitly,
through the images that they give out to outsiders. What messages do endangered languages send to
the wider world? These voices and images may play vital roles in the formation of language attitudes.”
Dyddiad cau cynigion bras (Abstracts)am gyflwyniadau/papurau yw’r 13eg o Fawrth
Medi 7-9 yw dyddiad y gynhadledd.
Cyfeiriadau ebost i’r Abstracts:
endangeredlanguages2011 (malwen) gmail.com (Cadeirydd y Sefydliad)
gyda chopi hefyd i nicholas (malwen) ostler.net (Cadeirydd y Gynhadledd)
annodd i’w ddarllen yn y box yna
Sori Gareth, tagiau od wedi ymddangos am fy mod wedi golygu’r testun ddaeth mewn neges ebost am wn i.
Diolch Gareth. Lot gwell nawr 
Mae Cube wedi creu pedair gem newydd ar wefan Mabinogi newydd BBC Cymru. Mae ‘na groeso i chi mewnosod rhain yn eich blog / gwefan chi.
Ar gais Rhodri a Gwion dyma recordiad sain o Bodlediad Byw Hacio’r Iaith. Y panel yn trafod nifer o bethau diddorol:
http://melynmelyn.blogspot.com/2010/02/hacior-iaith-recordiad-or-podlediad-byw.html
Maldwyn Pate, Rhys Williams a finne’n cyrraedd Aber heno
Ceridwenac un arall trafod. 
Rhys Wynne, 
Carl Morris 8:13 PM ar 1 Mawrth 2012 Dolen Barhaol
Dw i wedi sylwi pethau sy’n ffitio 1 a 2. Gwnaf i drio ffeindio enghreifftiau. Paid ag anghofio’r opsiwn Verbatim nawr achos mae Google yn trio cynnig sawl gwahaniaeth yn y canlyniadau sy’n seiliedig ar dy broffil, diddordeb ayyb.
Heddiw maen nhw yn dangos logo gwahanol i ddathlu Dydd Gŵyl Dewi Sant ond dyw e ddim yn digon i fi. Mae gwendidau eraill i’r defnyddiwr Cymraeg:
3. Fydd unrhyw ganlyniadau ddim yn cynnwys treigladau o’r term chwilio, e.e. os wyt ti’n chwilio am rhywbeth gyda “Caernarfon” does dim gwarant o dudalennau gyda “Gaernarfon”, “Nghaernarfon” ayyb.
4. Dyw gorchmynion chwilio fel “site:” ddim ar gael yn Gymraeg.
4. Roedd Google yn trio ‘cywiro’ geiriau Cymraeg ambell waith. e.e. o’n i’n arfer chwilio am bethau fel ‘theatr’, roedd Google yn dweud ‘did you mean: theatre’ ac yn ddangos canlyniadau ‘theatre’ yn hytrach na ‘theatr’. Ond efallai maen nhw wedi newid y system bellach.
Mae peiriant chwilio Cymraeg yn hollol bosibl… rhywbeth gyda rhyngwyneb, canlyniadau, nodweddion, popeth i’r defnyddiwr Cymraeg. Pam lai. Dw i’n siarad am system llawn (nid dillad yn unig fel Gwgl.com). Sawl person sy’n chwilio am dermau Cymraeg bob dydd, tybed? Bydd y data chwilio a data am y we Gymraeg yn anhygoel o ddiddorol.
Ceridwen 5:54 AM ar 2 Mawrth 2012 Dolen Barhaol
Dw i’n chwilio am dermau Cymraeg llawer o ddydd. Weithio, mae’r results dod o llyfrau, fel Charlotte Bronte, neu Charles Dickens (chapter 12, in which Jane makes a fool of herself.) Yn aml, bydda i’n chwilio am geiriau canau ymod i’n hoffi. (Dw i’n dysgu Cymraeg, ac sa i’n scweni yn dda. Sori!)
Gareth Morlais 3:02 PM ar 2 Mawrth 2012 Dolen Barhaol
Diolch am y linc at Verbatim Carl. Dyle hwn helpu gyda dy sylw fod y ffurflen yn trio newid “theatr” i “theatre”
Mae 3. yn codi falle’r angen i beiriant chwilio allu lamateiddio(?) geiriau. Gwneud hyn ar y client side sy’n gallu bod yn anodd.
Mae’r broblem o ddelio gydag acenio mewn ffurflenni yn gallu bod yn anodd. Cwsom drafferth gyda hyn wrth gynllunio’r geiriadur newydd ar y BBC (gyda diolch i Uned Technoleg Iaith Prifysgol Bangor)
Nid yw “mor” = “môr”, ond go brin fod defnyddiwr Google am deipio “môr” gydag acen.
Dwi di adio screengrab o dudalen ieithoedd chwilio Google i’r post uchod. Ai mater o lobiio Google i geisio cael CY ar y rhestr yw’r cam cyntaf?
Dafydd Tomos 5:55 PM ar 6 Mawrth 2012 Dolen Barhaol
Os ydych chi’n dewis Cymraeg fel iaith rhyngwyneb ar Google mae e’n sicr yn ffafrio canlyniadau yn Gymraeg. Wrth gwrs mae hyn yn golygu nad yw llawer o nodweddion arall chwiliad Google arall ar gael (mapiau a newyddion er enghraifft).
Yn unrhyw iaith dyw e ddim yn bosib dewis Cymraeg fel iaith i’w chwilio ond mae nhw’n amlwg yn gallu eu wneud e fel gyda unrhyw iaith arall.