e-lyfrau – pa ddyfais?

(mae lot mwy na Kindle!)
graff gan Delyth Prys
Live Video streaming by Ustream
Bydd darllediad byw ar wefan Haciaith yn ystod y digwyddiad, daliwch i wylio a chyfrannu at #haciaith!
Defnyddiwch y blwch isod i sgwrsio yn ystod y darllediad:
Edrychwch yn by blwch yma i weld beth mae pobol eraill yn ei ddweud ar Twitter yn ystod y darlledu:
PUM PETH DWI’N EDRYCH MLAEN ATYN NHW INNIT

http://www.s4c.co.uk/clic/c_level2.shtml?series_id=454513805 (dolen yn dod i ben mewn 6 diwrnod)
Mae’r sgwrs yn dechrau 08:00.
Sgwrs da iawn, mwy plis!
Oes lle am raglen reolaidd ar y teledu i drafod defnydd o dechnoleg mewn cymdeithas ac yng Nghymru, y heriau, y problemau, y cyfleoedd (yn hytrach na jyst gadjets newydd)?
Wn i ddim am deledu, dwi’n ffeindio Y Lle Feiral yn anhygoel o ddall i unrhyw gyd-destun Cymraeg i dechnoleg. Neu ydw i jest di gweld y rhaglenni rong?
Fasa’n amêsing cael rhaglen fel The Stream ar Al Jazeera, lle mae technoleg yn rhan o wead y rhaglen (ffeindio storis, curadu storis, cyfweld pobol heb orfod anfon camera allan ayyb), ac lle mae’r rhaglen yn trafod drafod defnyddiau cymdeithasol a gwleidyddol pobol o’r dechnoleg ledled y byd.
Bydda rhaglen sydd yn mynd allan yn fyw arlein yn wythnosol ar amser penodol, gyda’r holl beth ar gael ar bob cyfrwng dosbarthu fel podlediad arol hynny yn wych.
A Sioned fel anchor
Ie o’n i’n meddwl am Y Lle Feiral. Lot o botensial ond brochure-wedd ar hyn o bryd.
Rhodri, syniad da am y rhaglen, beth am greu rhaglen enghreifftiol a’i drio allan ar Sianel 62? Bydd Sianel 62 yn sianel ar y we ac yn gwahodd cyfraniadau rhaglenni wrth unrhyw aelodau o Gymdeithas yr Iaith rhwng Chwefror a Gorffennaf. Beth am ofyn pwy sydd â diddordeb dydd Sadwrn?
Pe bai ond yr amser gen i Menna…
Bydd 25 ar werth ar y diwrnod. Crysau-t safon uchel defnydd Fairwear (http://www.fairwear.org/), wedi eu sgrin-argraffu gyda gofal a thynerwch gan Visible Art, Caerdydd (http://www.visibleart.co.uk/).
Meintiau ar gael:
5 x Bach
10 x Canolig
5 x Mawr
5 x Mawr Iawn
Credit dylunio: Iestyn Lloyd – Sbellcheck – http://www.sbx.me/
Diolch Iest!
Gwychder
Ryff geid Bryn Salisbury i wneud y mwyaf o’ch Hacio’r Iaith cyntaf – wedi ei gyhoeddi’n wreiddiol ar ei flog: Persona Non Grata: Hacio’r Iaith – Hacio’r Beth? | Hacking what?” ac ar flog Golwg360.
Mewn ychydig dan wythnos, bydd Aberystwyth yn leoliad ar gyfer Hacio’r Iaith 2012 (28ain Ionawr 2012). Hwn fydd y trydydd digwyddiad, ac un o’r ‘barcamps’ mwyaf yng Nghymru.
Mae llawer wedi gofyn i mi esbonio beth yn union ydi ‘bar camp’… wel…
Mae bar camp yn fath arbennig o gynhadledd sy’n cael ei ddisgrifio yn Saesneg fel ‘unconference’, does dim amserlen, dim digwyddiadau na siaradwyr wedi ei drefnu… mae popeth yn cael ei drefnu ar y diwrnod.
Ydi, mae’n swnio’n wallgof, ond mae’n gweithio. Mae’r amserlen yn cael ei benderfynu ar y diwrnod gan bawb sy’n troi lan. Mae pawb yn cael ei annog i arwyddo lan a siarad ar unrhyw bwnc maen nhw eisiau. Er bod thema’r digwyddiad ydi technoleg, mae’n bosib dehongli hyn mewn sawl ffordd i siarad am unrhyw bwnc, ac mae’n bosib trafod unrhyw beth o effaith polisi’r llywodraeth ar ddefnydd y we, i hanes ‘memes’ y rhyngrwyd.
Dwi wedi bod i sawl digwyddiad o’r math ‘ma, ac mae pethau’n gallu bod mor eang â ‘ny… yn ystod Barcamp Llundain 2011, ddaru cannoedd o bobl troi lan i wrando a siarad. Mewn un ystafell, roedd dynes yn disgrifio ei gwaith hi o adolygu siocled ar ei gwefan hi (roedd hi di dod a rhywfaint o siocled hefo hi!), tra mewn ystafell arall, roedd blogiwr wisgi yn rhedeg sesiwn “Absinthe for Beginners”, tra mewn ystafell arall roedd person yn rhedeg sesiwn ar greu gemau ar gyfer yr iPhone. Y peth gwallgof? Roedd hyn i gyd o fewn yr un awr!
Ar ddechrau’r dydd, fydd y bobl yno yn ymgasglu wrth y ‘grid’ a rhoi lawr pa drafodaeth maen nhw eisiau cynnal. Fel dwi wedi sôn yn barod, mae’n bosib siarad am unrhyw beth (fel i mi ddweud, siocled ag absinthe…). Y cwestiwn nesaf yw, oes *rhaid* i mi siarad?

Wel, does dim *rhaid* i chi… ond dylsa chi gwneud. Mae pawb sy’n dod eisiau gwrando ar drafodaethau a ballu. Maen nhw *eisiau* clywed gynoch chi. Does neb yn mynd i waeddi, codi cywilydd na gwneud hwyl ohonoch. Maen nhw eisiau clywed gan bobl wybodus gydag angerdd at y pwnc dan sylw. Does dim angen creu Powerpoint, does dim angen wbath technegol, does dim rhaid paratoi dim. Yn llythrennol, dim ond angen i chi arwyddo lan am slot, a siarad. Mae’r holl beth amdanoch chi’n rhannu eich angerdd a’ch gwybodaeth.
Gallwch drafod rhywbeth sy’n eich diddori chi, dangos prosiect da chi’n gweithio arno, neu gynnal trafodaeth ar bwnc llosg. Jest angen i chi ddewis enw, amser a bant a ni!
Eisiau syniadau? Cymrwch olwg ar y tudalen ‘ma oddi ar Lanyrd.com, mae ‘na restr o bron i 1000 o sesiynau mewn cannoedd o barcamps dros y byd gan gynnwys “Fancy a Pint?” yn Barcamp Llundain (un o rhai fi! Ddaru mi gyfarfod y cyd-gyflwynydd y bore ‘na, ac erbyn y pnawn mi ddaru ni gyflwyno’r sesiwn trafod gydag ystafell lawn o bobl… dim PowerPoint na dim), neu “How to Podcast for Free” o Barcamp Lerpwl (dim un o rhai fi…). Fel ddaru mi ddweud, *unrhyw beth*.
Os eich bod chi ddim yn siŵr am wneud sesiwn, fe allwch chi gysylltu gyda fi cyn dydd Sadwrn nesaf (bryn.salisbury@gmail.com, neu @bryns ar twitter), neu ofyn i mi ar y diwrnod. Dwi wedi cael profiadau gwych yn gwneud sesiynau mewn barcamps, a dylsa chi gael hefyd. Mae’n siawns da cael ymarfer siarad yn gyhoeddus o flaen cynulleidfa sydd eisiau clywed gynoch chi, ac eisiau eich cefnogi.
Heblaw am y sesiynau, fe gewch chi gyfle i wylio Sioned (@llef), Iestyn (@iestynx) a finnau yn recordio’r Haclediad o flaen cynulleidfa fyw. Fydd y peth yn wych. Mae’r flwyddyn ‘ma yn siapio lan yn arbennig o dda, a hwn fydd y flwyddyn fwyaf erioed, a dwi wedi gwirioni. Os eich bod chi heb fod o’r blaen, mae ‘na deimlad gwych o ymgasglu gyda grŵp mawr o bobl sydd gydag angerdd dros bwnc. Fydda chi’n gadael ac eisiau dechrau tomen o brosiectau newydd yn syth bin… a chofiwch, fydd ‘ny yn rhoi digon i chi drafod yn Hacio’r Iaith 2013!
Gwnai weld chi yno bois!
B
Mae cofnod Cymraeg o drafodaethau llawn y Cynulliad wedi cael eu cyhoeddi am y tro cyntaf ers Gorffennaf 2010. [...]
http://www.golwg360.com/newyddion/cymru/63138-cyhoeddi-cofnod-cymraeg-cyntaf-y-cynulliad-ers-2010
(Ond methu gweld e ar y wefan ar hyn o bryd. http://www.assemblywales.org/cy/bus-home/bus-chamber-fourth-assembly-rop.htm )
[...] Ond ym mis Tachwedd y llynedd fe gyhoeddodd Comisiwn y Cynulliad y byddai’r gwaith o gyfieithu’r Cofnod yn ail-ddechrau o fis Ionawr eleni.
Bydd y cofnod yn cael ei gyfieithu drwy dechnoleg Google Translate o hyn ymlaen, gyda chyfieithwyr proffesiynol yn adolygu’r gwaith cyn ei gyhoeddi. [...]
Sut mae Google Translate yn gweithio? Wel, mae’r peiriant ystadegol yn cael ei bwydo gyda fersiynau o ddogfennau mewn ieithoedd gwahanol. Un o’r ffynhonnellau oedd/yw’r Cofnod, mae’n debyg. Dw i wedi mynegu pryder fan hyn o’r blaen a dw i dal yn poeni am fwydo’r gwasanaeth gyda’i allbwn ei hun.
Cofia pan oedd gwartheg yn sâl yn eu meddyliau achos roedd ffermwyr drwg yn bwydo nhw gyda’u rhieni? Fydd y dull Google Translate yma yn achosi rhyw fath o Enceffalopathi Sbwngffurf Gwartheg ieithyddol?
Ydyn nhw wir yn defnyddio Google Translate. Allai rhywun esbonio sut mae’r cynllun yma yn syniad da?
O be ydw i’n ei ddeall mae’r Seasneg yn cael ei fwydo i mewn i GT ac yna mae cyfieithwyr proffesiynol yn ei olygu. Fe allai fod yn beth da i GT mewn ffordd gan smwddio lot o’r gwallau iaith sydd ynddo. Ond o ystyried safon cyfieithiadau’r meddalwedd ar hyn o bryd dwn i ddim faint o amser y bydd yn ei arbed i’r defnyddwyr. Efallai y byddai ryw dechnoleg cof cyfieithu proffesiynol yn gwneud jobyn gwell?
Mae rywfaint o’r Cofnod wedi ei gyfieithu i’w weld fan hyn: http://www.assemblywales.org/cy/bus-home/bus-chamber-fourth-assembly-rop.htm?act=dis&id=229391&ds=1/2012
Safon y Gymraeg i weld yn OK.
Carl: Alli di esbonio chydig mwy am y broblem o fwydo’i hun ar ei hun a sut bydd hyn yn llygru algorithmau Google Translate? Ges ti ymateb gan y Cynulliad i dy ebost atyn nhw, gyda manylion y dull? Os naddo, pam?
O’r adeg cyhoeddodd bod Google yn cau eu Translate API, roedd yr erthygl yma :
yn esbonio’r rhagor am beryglon o ‘Enceffalopathi Sbwngffurf Gwartheg’ ieithyddol.
Ond os yw’r cyfieithiad o’r cofnod wedi cael ei wirio a’i olygu gan gyfieithwyr dynol cyn ei gyhoeddi ar y we, yna siawns mai gwella ansawdd GoogleTranslate fydd hyn, nid ei waethygu? Dim ond petai’r Cynulliad wedi bod digon dwl i gyhoeddi cyfieithiad gwallus (gan Google Translate ei hunan) bydda yna beryg o ‘Enceffalopathi Sbwngffurf Gwartheg’ ieithyddol, nage ddim?
“Ond os yw’r cyfieithiad o’r cofnod wedi cael ei wirio a’i olygu gan gyfieithwyr dynol cyn ei gyhoeddi ar y we, yna siawns mai gwella ansawdd GoogleTranslate fydd hyn, nid ei waethygu?”
Dyna sut ydw i’n deall pethau hefyd. Mae i gyd yn dibynnu ar lwyth gwaith y cyfieithwyr – ydyn nhw’n mynd i wirio’n camgymeriadau mawr yn unig a gadael rhai o man-wallau Google Translate neu ydyn nhw’n mynd i wirio popeth. Mae’r talp o’r cyfnod roeais i ddolen iddo uchod yn awgrymu fod y cyfieithiad yn eithaf caboledig.
Dwi’n gweld hyn fel ffordd peryglus, sydd wedi cael ei nodi fel Enceffalopathi Sbwngffurf Gwartheg uchod.
Byswn i’n cymharu’r peth i be maent yn ei wneud gyda Masnachu Amlder Uchel. Yn Llundain ac Efrog Newydd etc. gyda Dow Jones a’r FTSE, maent yn defnyddio uwch-gyfrifiaduron i fasnachu fel mae unigolion ar y llawr yn ei wneud, gan redeg modelau oddi ar algorithmau (patrymluniau / rheolau pendant). Fel pob model gwyddonol, mae’r model yn ffitio ar y cyfan ond nid yn berffaith, sy’n golygu bod angen cyflwyno rhywbeth sy’n atgyweirio hyn fel ei fod yn dilyn bywyd go iawn.
Problem sy’n digwydd yn aml gyda’r uwch-gyfrifiaduron enfawr a drud ma yw cwympoedd, sydd fel arfer yn cael eu cadw’n ddistaw. Mae algorithm yn edrych am amodau penodol cyn ymateb. Pe bai achos o ryw amod yn digwydd dro ar ôl tro sy’n golygu bod y model am werthu cyfranddaliadau drosodd a throsodd, mae’n arwain at gwymp bach. Nid yw pobl yn disgwyl hyn, ond mae’n digwydd. Mae’n ryw fath o gyseiniant.
Gall yr union un peth ddigwydd gyda Google Translate. Mae Google yn defnyddio patrymlun neu set o reolau. Mae’n edrych am un peth cyn ymateb gyda’i awgrymiad. Pe bai ryw gamgymeriad bach yn cael ei fethu yn y prawf-ddarllen, mae’n cael ei dderbyn a’i fwydo’n ôl i system Google. Y tro nesaf, bydd y cymagymeriad yn gallu bod yn fwy.
O’m mhrofiad personol, petawn i’n ysgrifennu rhywbeth yn gyflym gyda’r bwriad o fynd yn ôl a’i ail ysgrifennu/strythuro mae’n anodd iawn. Mae’r testun gwreiddiol yn fy rhoi mewn trap o ryw fath, gan ei wneud hi’n anodd dychmygu sut i’w ysgrifennu’n wahanol. Sut ydym yn gwybod na fydd cyfeitihiwyr yn cael yr un broblem?
Pwynt arall: mae’n WARTH. Dibynnu am wasanaeth am ddim sydd wedi ei sefydlu gan ychydig o playboys yng Nghaliffornia i greu dogfennau cyfrieithiol Cymraeg?!
Be ma i’r Gynulliad (dene be dio os maent yn gneud penderfyniadau felly – siambr cyngor tref) gweithredu trwy’r Gymraeg, a wedyn defnyddio Google Translate i’w gyfeitihu i’r Saesneg?
Mae James W. Pennebaker, seicolegydd ac arbenigwr iaith, yn dadansoddi ebostau, areithiau, traethodau…
http://www.brainpickings.org/index.php/2011/09/01/the-secret-life-of-pronouns/
[...] One of the most interesting results was part of a study my students and I conducted dealing with status in email correspondence. Basically, we discovered that in any interaction, the person with the higher status uses I-words less (yes, less) than people who are low in status. [...]
Tybed os oes rhywbeth tebyg yn digwydd yn.yr.i.G
Mae hon yn stori wych. Myfyrwyr ifainc Cymru: drosodd i chi!
http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2012/0113/1224310195201.html
Helo Hywel. Newydd darllen dy argymelliad. Ac mae syniad yn y cofnod nesaf!
Tudalennau
Dw i newydd diweddaru’r tudalennau isod. Mae croeso i ti ei wella (os oes gyda ti cyfrif).
http://haciaith.com/beth-yw-hacior-iaith/
http://haciaith.com/what-is-hacior-iaith-english/
Gyda llaw mae unrhyw un sy’n dod i’r digwyddiad yn Aberystwyth mis yma yn gallu cael cyfrif i flogio ayyb.
Thema
Mae’r wefan yn defnyddio thema plentyn ar thema P2. Am ryw reswm wnaethon ni colli’r ffeil .mo gyda’r cyfieithiad Cymraeg yn ystod y broses diweddaru sbel yn ôl. Dw i wedi gosod y ffeil eto. Os wyt ti’n gweld unrhyw termau Saesneg yn y thema gadawa sylw. Dylai popeth bod yn Gymraeg!
Carl Morris 1:14 PM ar 25 Ionawr 2012 Dolen Barhaol
Dere â’r banjos.